Türkiye, kendine has coğrafi yapısıyla çok zengin bir bitkisel çeşitliliğe sahiptir. Dört faklı mevsimi yaşayan, +40 derece ile -40 derece arası sıcaklıkların yaşandığı, rüzgâr geçişlerinin çeşitli olduğu, hem Akdeniz kuşağının etkilerini, Ortadoğu ve Afrika kuşağının etkilerini ve Kuzey kuşağının etkilerinin yaşandığı bir coğrafyadır. Bu denli çeşitlilik ve ısı değişkenliklerinin olduğu bir coğrafyada bitkisel çeşitliliğin de çok olması, Türkiye coğrafyasının bir şansıdır.

Durum böyle olunca, Türkiye’de dünyanın birçok yerinde yetişen bitkilerin yetişebildiği gibi sadece kendi coğrafyasına has bitki türlerine de ev sahipliği yapmaktadır. İşte bu tür bitkilere “endemik” bitki diyoruz. Kısaca açıklamak gerekirse, sadece kendi bulunduğu bölgede yetişen, başka hiçbir bölgede yetişmeyen bitkiye endemik bitki denir. Türkiye coğrafyası, sahip olduğu endemik bitki çeşitliliği açısından Avrupa’nın en zengin ülkesidir. 

Tüm Avrupa kıtasında endemik bitki çeşidi 800 iken, Türkiye de ise bu rakam 3000 civarındadır. Türkiye’de bilinen bitki çeşitliliği 10.000 civarındadır ve bu bitkilerin 3000 çeşidi sadece bu coğrafyada yetişir ve dünyanın başka yerinde rastlanmayan bitkileridir. Tüm Avrupa’nın tamamında 13 bin civarında bitki çeşidi varken tek başına Türkiye’de bu rakam 10000’dir. Daha da enteresan olanı İstanbul’da yetişen bitki çeşidi 2000 iken Norveç gibi ormanları ile meşhur Ülkenin tamamında yetişen bitki sayısı 1715’tir. Hatta İngiltere’de bile bu rakam 1850’dir.

Türkiye’deki Endemik Bitkilerden Bazıları

Amasya dağ çayı, Ankara çiğdemi, Kazdağı köknarı, Kilyos peygamber çiçeği, Ovit aslanpençesi, Rize aslanpençesi, sarı meyan, sevgi çiçeği, tuzcul adaçayı, tuzcul glayöl, tuzcul kirpi dikeni, tuzcul sabunotu, Çatalca peygamber çiçeği, İstanbul çiğdemi ve İstanbul kardeleni otsul bilgilerden sadece birkaçıdır. Bu otsul bitkilerin yanında ağaç açısından endemik bitkilerden de bazılarını sıralamak gerekirse, badem ağaçları, kiraz ağaçları, armut ağaçları sayılabilir.

Flora bakımından son derece zengin bitki örtüsüne sahip Türkiye’nin endemik bitki adedi açısından en zengin bölgesi 750 endemik bitki ile Akdeniz bölgesidir.

Türkiye’nin Bitkisel ( Floristik ) Zenginliğinin Sebepleri

  • İklim Farklılıkları ( karasal iklim, okyanus iklimi ve karasal iklim )
  • Jeolojik ve jeomorfolojik çeşitliliğe sahip olması
  • Zengin su kaynaklarına sahip olması ( deniz, göl, akarsu )
  • Büyük yükseklik farklılıkları ( deniz seviyesi ile 5000 metre arasında değişiyor )
  • Üç fitocoğrafik bölgenin kesiştiği yerde olması ( Avrupa- Sibirya, Akdeniz ve İran-Turan )
  • Doğu ve batı arasında ekolojik farklılıkların olması

Tam kapsamlı bir çalışma yapıldığında endemik bitki adedinin ve ülkede yetişen bitki adedinin çoğalacağını da bilim adamları söylemektedir.